Świadoma kolposkopia 2025 – Czym jest kolposkopia?

Kolposkopia to metoda znana od ponad 100 lat, która obecnie pełni kluczową rolę diagnostyczną w prewencji raka szyjki macicy. Współcześnie nie traktujemy jej jako samodzielnego narzędzia, lecz jako element strategii opartej na ryzyku HSIL/CIN3+.

Badanie polega na oglądaniu szyjki macicy i pochwy w powiększeniu, a w uzasadnionych sytuacjach także sromu (wulwoskopia). Zawsze stosuje się kwas octowy, a w niektórych przypadkach również płyn Lugola – odczynniki, które pozwalają uwidocznić obszary nabłonka o podwyższonym ryzyku zmian przedrakowych.

Podstawową rolą kolposkopii jest identyfikacja miejsc wymagających pobrania bioptatów do badania histopatologicznego, które jako jedyne daje ostateczne rozpoznanie.

Wskazaniem do badania może być m.in. dodatni wynik testu HPV, nieprawidłowa cytologia, niepokojące objawy kliniczne, wcześniejsze leczenie lub monitorowanie szyjki macicy. Wbrew obiegowym opiniom badanie jest krótkie, bezpieczne i niebolesne – pacjentki często porównują je do rutynowej wizyty ginekologicznej.

To, co nadaje kolposkopii współczesny charakter – i czyni ją „świadomą” – to standaryzacja procedury oraz integracja z testami HPV i biomarkerami. Dzięki rekomendacjom m.in. ASCCP, EFC/ESGO, IFCPC, PTKiPSM i WHO kolposkopia stała się częścią precyzyjnej prewencji, w której decyzje diagnostyczno-terapeutyczne opierają się na szacowanym ryzyku. To oznacza większą pewność, mniej niepotrzebnych procedur i skuteczniejszą ochronę zdrowia kobiet.

Autor artykułu

lek. Maciej Mazurec

ginekolog-położnik, kolposkopista z ponad 20-letnim doświadczeniem

• Założyciel i prowadzący Centrum Zdrowia Kobiety CORFAMED we Wrocławiu • Sekretarz Wykonawczy Zarządu PTKiPSM • Członek Zarządu Sekcji Patologii Szyjki Macicy, Kolposkopii i Cytologii PTGiP (2019–2021, 2022–2025) • Master of Colposcopy PTKiPSM

Od wielu lat zajmuje się wdrażaniem w Polsce nowoczesnych strategii profilaktyki raka szyjki macicy opartych na teście HPV, z zastosowaniem cytologii na podłożu płynnym, testu p16/Ki67 oraz kolposkopii standaryzowanej.

Jest twórcą największej w Polsce bazy danych skriningu na podłożu płynnym opartego o HPV, obejmującej ponad 33 tys. badań LBC, 20 tys. testów HPV, ok. 2 tys. testów p16/Ki67 DS i blisko 1 tys. standaryzowanych kolposkopii z nowoczesną, wysokoczułą oceną histopatologiczną oraz wieloletnim follow-up.

Współautor europejskich i polskich rekomendacji oraz publikacji naukowych opartych na unikalnym materiale własnym. Od 2019 roku współtwórca i wykładowca kursów Projektu KOLPOSKOPIA 2020.